wat is een beeldkwaliteitplan?

Een beeldkwaliteitplan beschrijft de beoogde ruimtelijke kwaliteit van een gebied in woord en beeld. Het is het verbindend element tussen stedenbouw, landschap en architectuur bij de realisatie van ruimtelijke plannen. Een beeldkwaliteitplan inspireert, reguleert en vertaalt principes naar concrete oplossingsrichtingen. Het waarborgt samenhang en identiteit van een gebied.

 

Waarom wordt een beeldkwaliteitplan opgesteld?

Voor gemeenten en provincies is het beeldkwaliteitplan een middel om ruimtelijke ambities te beschrijven en esthetische en functionele kwaliteitsnormen vast te leggen. Voor wie gaat bouwen of een deelproject ontwerpt, is het een handboek en een inspiratiebron. Voor de welstandscommissie is het beeldkwaliteitplan een toetsingskader, als onderdeel van het welstandsbeleid. De basis van dit welstandsbeleid is de welstandsnota, deze is met name gericht op het behoud van de kwaliteiten van een bestaand gebied. Voor nieuwe stedenbouwkundige en/of landschappelijke ontwikkelingen (of zelfs ontwikkelingen op gebouwniveau), die niet passen binnen de welstandsnota, wordt een beeldkwaliteitplan opgesteld. Een beeldkwaliteitplan verwoordt het stedenbouwkundig en/of landschappelijk plan en bevat richtlijnen en inspiratie voor de inrichting van de buitenruimte en het uiterlijk van gebouwen.

 

Wat is de formele status van een beeldkwaliteitplan en wie toetst het?

Het beeldkwaliteitplan komt meestal tot stand parallel aan het bestemmingsplan en wordt doorgaans door de gemeenteraad vastgesteld als beleidsstuk gekoppeld aan het bestemmingsplan. Het beeldkwaliteitplan kan echter ook op andere manieren een juridische status krijgen.

Toetsing van projecten aan het beeldkwaliteitplan gebeurt (vooralsnog) door een welstandscommissie of een stads-/dorpsbouwmeester. De aanstelling van een supervisor (of kwaliteitsteam) is een goed middel om de sturing op beeldkwaliteit op een vroeger moment in de planvorming plaats te laten vinden. Een supervisor kan voor het betreffende project ook worden belast met de uitvoering van de welstandstoets. Aanstelling van een supervisor komt met name van pas in complexe projecten of gebieden met een hoog ambitieniveau en kan het proces versnellen en een impuls voor de kwaliteit betekenen.

 

Hoe ziet een beeldkwaliteitplan eruit?

Beeldkwaliteitplannen zijn er in tal van verschijningsvormen. Het kan een bescheiden onderdeel zijn van de toelichting van een bestemmingsplan (voorbeeld) of een zeer uitgebreid en zelfstandig document zijn naast het stedenbouwkundig plan (voorbeeld; zie link op deze pagina). Vooralsnog worden beeldkwaliteitplannen nog vrijwel uitsluitend als  ‘analoge’ plannen op papier en in een PDF-bestand gepubliceerd. Dat komt niet altijd ten gunste aan de overzichtelijkheid en leesbaarheid van de plannen. Atelier Hermse_ ontwikkelt daarom het ‘Digitale Beeldkwaliteitplan‘, een eenvoudig toegankelijke en meer interactieve variant van het beeldkwaliteitplan die met zeer weinig middelen en beperkte kosten vervaardigd kan worden. Dit sluit aan op de recente ontwikkelingen op het vlak van bestemmingsplannen en welstandsnota’s die tegenwoordig nog vrijwel uitsluitend digitaal ontwikkeld worden.

Een beeldkwaliteitplan wordt ook wel aangeduid als ‘beeldregieplan‘, ‘beeldkader‘, ‘beeldplan‘ of ‘paragraaf beeldkwaliteit‘. In het verleden werd beeldkwaliteitplan ook wel gespeld als ‘beeldkwaliteitsplan

een vereenvoudigde weergave van de plek van het beeldkwaliteitplan in een ruimtelijk planvormingsproces

ga verder naar aanpak